Septum Deviasyonu: Belirtiler, Nedenler ve Ameliyat Süreci

Septum deviasyonu, burun içindeki septum adı verilen yapıda eğrilik ya da eğiklik olduğu durumlarda ortaya çıkan bir tıbbi durumdur. Bu rahatsızlık yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir ve bazı kişilerde ciddi, bazılarında daha az şiddetli olmak üzere çeşitli belirtiler gösterebilir.

Burunun alt kısımlarından hava geçişinin engellenmesi, burundan nefes alma güçlüğü, sık görülen soğuk algınlığı ve burun tıkanıklığı gibi belirtiler, septum deviasyonu semptomları olarak öne çıkar. Ameliyat ile septumu düzelterek burun ortasından daha iyi hava geçişi sağlamak amaçlanır. Ameliyattan sonra burun tıkanıklığı tedavi edildiğinden kişilerin yaşam kalitesi önemli ölçüde artar.

Deviasyon Nedir?

Septum deviasyonu, halk arasında daha çok burunda kemik eğriliği olarak bilinmektedir. Sağlıklı bir burunda septum, burnu iki ayrı hava pasajına ayıran; önde burun deliklerinin ortasından başlayıp genze kadar uzanan, ön yarısı kıkırdak arka yarısı kemik yapıdan oluşan bir bölmedir.

Sağlıklı bir burunda alınan hava ısıtılır, nemlendirilir ve burun tavanındaki koku alma bölgelerine yönlendirilir. Havadaki 5 mikronun üzerindeki partiküller burun içi mukozasının üzerindeki mukoid salgılarda tutularak filtrelenir. Böylece akciğerlere her zaman sabit kalitede ve temiz hava gönderilir.

Deviasyonu olan bir burunda ise orta hatta yer alması gereken bu kıkırdak-kemik duvar bir tarafa doğru eğrilir. Bu eğrilik hava geçişini engeller; hasta burnunun bir tarafını veya her iki tarafını nefes almada sağlıklı şekilde kullanamaz.

Septum Deviasyonunun Nedenleri

Burunda kemik eğriliği kalıtımsal sebeplerden veya belirgin yüz asimetrilerinden ötürü doğuştan olabileceği gibi, hayatın ilerleyen dönemlerinde — sıklıkla çocuklukta buruna alınan bir travma sonucu — da ortaya çıkabilir. Çocuklukta buruna alınan travma sonucu oluşan küçük kaymalar, burun gelişimi devam ettikçe ergenlikte belirgin eğriliklere neden olabilmektedir. Burun genellikle 18 yaşına kadar gelişimini sürdürür.

Septum Deviasyonu Hangi Sorunlara Yol Açar?

Burun tıkanıklığı kişinin yaşam konforunu doğrudan etkiler. Burnu tıkalı olan hasta ağzından nefes almaya başlar; bu durumda kuru, soğuk ve kirli hava direkt olarak solunum yolları ve akciğerlerle karşılaşır. Boğaz, gırtlak ve akciğerler havayı klimatize etmeye çalışsa da tam anlamıyla başaramaz; ciddi tahriş, reaksiyon ve hastalıklara zemin hazırlar.

Ciddi burun tıkanıklığı olan hastalarda:

• Geceleri horlama eğilimi artar
• Vücut tam oksijenlenmediğinden uyku kalitesi bozulur
• Sabah baş ağrısı, gün içi mental ve fiziksel performans düşüklüğü yaşanır
• İlerleyen dönemlerde kilo alma, diyabet, kalp ve damar hastalıklarına yatkınlık artabilir

Ağız Solunumunun Olumsuz Etkileri

• Ağız kuruluğu
• Ağız kokusu
• Diş eti ve diş sağlığı sorunları
• Horlama ve uyku apnesi
• Kalitesiz uyku, dinlenememe
• Huzursuzluk ve iştahsızlık
• Hapşırık nöbetleri
• Koku almada zayıflama
• Yorgun uyanma
• Sık tekrarlayan alt solunum yolu ve akciğer hastalıkları

Septum deviasyonuna bağlı olarak genel yorgunluk hali, dikkat eksikliği, gün içinde uyuklamaya eğilim, işte başarısızlık ve yaşamdan zevk alamama gibi sorunlar da ortaya çıkabilmektedir. Tüm bunlara sinüzit, uyku apnesi ve orta kulak hastalıkları da eklenmelidir.

Septum Deviasyonu Belirtileri

Deviasyon, dışarıdan bakıldığında gözle görülebileceği gibi burun içinde gözle görülemeyen bir yapıda da olabilir. Aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçına sahipseniz bir Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi uzmanına muayene olmanızı öneririz:

• Burun tıkanıklığı (tek veya çift taraflı)
• Ağızdan nefes alma ve ağzı açık uyuma (kronik farenjit, boğaz kuruluğu)
• Horlama ve uyku apnesi
• Sürekli yorgun uyanma ve gün içi performans kaybı
• Tekrarlayan sinüs enfeksiyonları
• Burunda, yüz orta bölgesinde ve sinüslerde ağrı (zaman zaman migren ile karışabilir)

Deviasyon Ameliyatı Karar Süreci

Burun içi ve dışı bir bütündür; ayrı ayrı ele alınamaz. Septoplasti (deviasyon ameliyatı) öncesinde burnun içinin ve dışının iyice muayene edilmesi, burun içi eğriliğinin dışarıda da kozmetik bir deformasyona yol açıp açmadığının değerlendirilmesi büyük önem taşır. Eğer estetik bir müdahale de gerekiyorsa bu iki operasyonun aynı seansta yapılması önerilir.

Yalnızca septoplasti uygulandığında, daha sonra rinoplasti gerektiğinde ihtiyaç duyulacak kıkırdak yapılar kaybolmuş ya da zarar görmüş olabilir. Bu durum ikinci operasyonu zorlaştırır, süresini ve maliyetini artırır. Bu nedenle ameliyat kararından önce hastanın burun estetiğine dair düşünceleri de kapsamlı biçimde değerlendirilmelidir.

Deviasyon Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Septum deviasyonu ameliyatı hem lokal hem de genel anestezi altında yapılabilir. Kliniğimizde hastalarımızın maksimum konfora sahip olması adına tüm ameliyatları genel anestezi altında gerçekleştiriyoruz.

Ameliyatta anestezi altındaki hastanın burnu üzerinde yapılan kesiden (insizyon) girilerek kıkırdağın zarı kaldırılır ve eğri kıkırdak alanları çıkarılır. Bu esnada burun desteğini sağlayan kıkırdakların korunmasına azami özen gösterilir. Burun septumu ile burun kemiği arasındaki bağlantı noktalarında hasar oluşturmamak kritik önem taşır.

Deviasyon Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

Septoplasti ameliyatı ortalama 1,5-2 saat sürer. Rinoplasti ile birlikte yapılması halinde bu süre ortalama 4-5 saate çıkar.

Ameliyat sonrası dikkat edilmesi gerekenler:

• Burun içine yerleştirilen silikon plaklar genellikle 5-7 gün sonra çıkarılır; bu aşamadan sonra burundan rahatça nefes alınabilir
• İlk günlerde sulu ve yumuşak gıdalar tüketilmeli, ılık su içilmeli, dudaklar nemlendirilmelidir
• Yalnızca önerilen ilaçlar kullanılmalı, kan sulandırıcılardan kaçınılmalıdır
• Dinlenme ve uyku sırasında baş en az 2 yastıkla yüksek tutulmalıdır
• Hafif kanla karışık burun sızıntısı normaldir; aşırı kanamada doktorla irtibata geçilmelidir
• İki hafta boyunca kan basıncını yükseltecek aktivitelerden ve güneşe çıkmaktan kaçınılmalıdır
• Burun darbelerden korunmalı, gözlük kullanımından uzak durulmalıdır
• Burun içi birkaç ay nemlendirilmeye devam edilmelidir
• Burunda ve üst dudakta oluşabilecek hafif uyuşukluk geçici bir durumdur

Septum deviasyonu ve tedavi seçenekleri hakkında detaylı bilgi almak için Prof. Dr. Selçuk İnanlı kliniğiyle iletişime geçebilirsiniz.